Mở bài

Microsoft vừa cung cấp một ví dụ điển hình về cách làn sóng AI có thể tác động trực tiếp lên báo cáo tài chính của một công ty công nghệ vốn đã rất “khỏe”. Trong quý 4 năm tài khóa 2026 (kết thúc ngày 30/6), hãng ghi nhận khoản lãi 3,2 tỷ USD từ khoản đầu tư vào Anthropic, qua đó tăng EPS pha loãng thêm 33 cent/cổ phiếu. Ở chiều ngược lại, Microsoft ghi giảm (mark down) khoản đầu tư OpenAI khoảng 600 triệu USD, làm giảm EPS pha loãng khoảng 7 cent/cổ phiếu. Dù vậy, kết quả kinh doanh cốt lõi vẫn mạnh: doanh thu 90 tỷ USD và lợi nhuận ròng 35,8 tỷ USD trong quý, và cả năm tài khóa đạt 331,8 tỷ USD doanh thu cùng 133,7 tỷ USD lợi nhuận ròng. (TechCrunch)

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở con số “lãi/lỗ” đầu tư, mà ở cách chúng tạo ra biến động đáng kể trong lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu theo từng quý—một biến số mà nhà đầu tư thường dùng để định giá ngắn hạn.

Những con số then chốt: Anthropic tạo cú hích, OpenAI gây nhiễu

1) Anthropic: lãi ghi nhận 3,2 tỷ USD chỉ trong một quý

Theo TechCrunch, trong quý 4 FY2026 Microsoft ghi nhận khoản đầu tư Anthropic như một khoản lãi 3,2 tỷ USD, qua đó đẩy EPS pha loãng tăng 33 cent/cổ phiếu. EPS pha loãng quý này của Microsoft được báo cáo là 4,81 USD. (TechCrunch)

Điều khiến thị trường chú ý là Microsoft không thường xuyên cập nhật giá trị khoản đầu tư Anthropic theo từng quý. Việc công ty công bố khoản lãi này cho thấy tác động đủ lớn để trở thành thông tin trọng yếu trong kỳ báo cáo. (TechCrunch)

2) OpenAI: ghi giảm 600 triệu USD trong quý, dù cả năm vẫn lãi lớn

Trái ngược với Anthropic, cùng quý Microsoft ghi giảm khoản đầu tư OpenAI khoảng 600 triệu USD, khiến EPS pha loãng giảm khoảng 7 cent/cổ phiếu. Microsoft được cho là sở hữu khoảng 27% OpenAI. (TechCrunch)

Tuy nhiên, nếu nhìn theo năm tài khóa, bức tranh lại khác: TechCrunch cho biết khoản đầu tư OpenAI tạo ra lãi 5 tỷ USD trong cả năm, đóng góp +0,67 USD vào EPS, trong khi EPS cả năm của Microsoft được báo cáo là 17,95 USD. (TechCrunch)

Điều này cho thấy định giá (và/hoặc cách ghi nhận theo kế toán) của khoản đầu tư OpenAI có thể biến động đáng kể theo quý, tạo ra “nhiễu” trong chỉ số EPS ngắn hạn dù tổng thể năm vẫn tích cực.

Vì sao thương vụ Anthropic mang màu sắc chiến lược Azure, không chỉ là tài chính?

Theo TechCrunch, Microsoft đã đầu tư 5 tỷ USD vào Anthropic vào tháng 11/2025 trong một thỏa thuận được mô tả là “circular”, trong đó Anthropic cũng đồng ý mua 30 tỷ USD dịch vụ Azure. (TechCrunch)

Với cấu trúc như vậy, khoản đầu tư không đơn thuần nhằm tìm kiếm lãi vốn (capital gain) từ cổ phần. Nó còn là một cách “khóa” nhu cầu hạ tầng đám mây quy mô lớn trong nhiều năm, biến liên minh AI thành một đòn bẩy doanh thu cloud.

Từ góc nhìn quản trị, đây là điểm quan trọng: trong cuộc đua AI, lợi thế cạnh tranh không chỉ đến từ mô hình, mà còn từ năng lực tính toán và khả năng thương mại hóa trên nền tảng cloud. Một cam kết tiêu thụ Azure hàng chục tỷ USD vì thế có thể tạo ra giá trị chiến lược tương đương (hoặc hơn) bản thân lãi/lỗ định giá theo từng kỳ.

Cách hạch toán khiến nhà đầu tư cần “tách lớp” khi đọc EPS

TechCrunch lưu ý rằng Microsoft có nhận các khoản thanh toán theo cơ chế chia sẻ doanh thu (revenue-share) từ OpenAI, nhưng không công bố OpenAI trả bao nhiêu theo thỏa thuận; thay vào đó, Microsoft hạch toán theo giá trị khoản đầu tư. (TechCrunch)

Hàm ý ở đây là: ngay cả khi quan hệ thương mại (doanh thu chia sẻ, tiêu thụ Azure, sản phẩm tích hợp) có thể tăng trưởng đều, thì phần “định giá khoản đầu tư” vẫn có thể lên xuống theo các mốc định giá và đánh giá lại trong từng kỳ báo cáo.

Do đó, khi EPS biến động mạnh, nhà đầu tư nên đặt câu hỏi: bao nhiêu đến từ hoạt động cốt lõi (bán phần mềm, cloud, dịch vụ), và bao nhiêu đến từ các điều chỉnh định giá/ghi nhận đối với các khoản đầu tư chiến lược AI.

Bức tranh tổng thể: Kinh doanh cốt lõi rất mạnh, nhưng AI investments làm EPS dao động

Trong quý 4 FY2026, Microsoft báo cáo 90 tỷ USD doanh thu và 35,8 tỷ USD lợi nhuận ròng. Cả năm tài khóa đạt 331,8 tỷ USD doanh thu và 133,7 tỷ USD lợi nhuận ròng. (TechCrunch)

Những con số này cho thấy nền tảng lợi nhuận của Microsoft đủ lớn để hấp thụ biến động ngắn hạn từ các khoản đầu tư. Tuy nhiên, vì EPS là thước đo thường được thị trường phản ứng nhanh (đặc biệt trong mùa công bố kết quả), các khoản lãi/lỗ đầu tư AI vẫn có thể tạo “nhịp” định giá cổ phiếu theo quý.

TechCrunch nhấn mạnh một chi tiết giàu tính tín hiệu: Microsoft ghi nhận gần tương đương mức lãi từ OpenAI trong cả năm chỉ trong một quý từ Anthropic, và mức độ đáng chú ý khiến công ty công bố điều đó. (TechCrunch)

Hàm ý thực tiễn cho nhà đầu tư, lãnh đạo công nghệ và bộ phận IR

1) Nhà đầu tư: phân tách “EPS vận hành” và “EPS do định giá đầu tư”

Nếu EPS quý tăng/giảm đáng kể, cần xem phần đóng góp từ lãi 3,2 tỷ USD Anthropic (+33 cent EPS) và phần kéo giảm từ write-down OpenAI (-7 cent EPS) trước khi kết luận xu hướng lợi nhuận cốt lõi. (TechCrunch)

2) Lãnh đạo công nghệ/doanh nghiệp: liên minh AI ngày càng giống hợp đồng tiêu thụ hạ tầng

Cam kết 30 tỷ USD mua Azure trong thỏa thuận Anthropic cho thấy các thương vụ AI có thể được thiết kế như các “hợp đồng cầu” cho cloud, không chỉ là rót vốn. (TechCrunch)

3) IR/Quản trị rủi ro: tính không đồng nhất trong tần suất cập nhật làm tăng độ khó khi so sánh

Microsoft được mô tả là thảo luận khoản đầu tư OpenAI hàng quý, nhưng không thường xuyên cập nhật giá trị Anthropic theo quý. (TechCrunch) Điều này có thể làm việc so sánh xu hướng giữa hai khoản đầu tư kém đồng nhất, và những kỳ có ghi nhận “đột biến” (như quý này) cần được giải thích kỹ về bản chất kế toán.

Hạn chế của thông tin hiện có

Bài viết từ TechCrunch không cung cấp chi tiết phương pháp kế toán/định giá dẫn đến khoản lãi 3,2 tỷ USD ở Anthropic hay nguyên nhân cụ thể của write-down 600 triệu USD ở OpenAI. (TechCrunch)
Microsoft không công bố số tiền revenue-share mà OpenAI chi trả, nên không thể đánh giá đầy đủ tổng lợi ích kinh tế của quan hệ này chỉ dựa trên dữ liệu trong bài. (TechCrunch)
Việc Microsoft không thường xuyên cập nhật Anthropic theo quý hạn chế khả năng quan sát xu hướng liên tục của khoản đầu tư. (TechCrunch)

Nguồn tham khảo

TechCrunch (2026-07-29): Microsoft logs $3.2B from Anthropic investment, but OpenAI was a mixed bag — https://techcrunch.com/2026/07/29/microsoft-logs-3-2b-from-anthropic-investment-but-openai-was-a-mixed-bag/

Microsoft ghi nhận lãi 3,2 tỷ USD từ Anthropic, trong khi OpenAI khiến EPS biến động: Tín hiệu gì cho nhà đầu tư và chiến lược cloud?